Józef Mielcarek Prezes Zarządu Diecezjalnego SRK DT
Ostatnie lata mijającego 10-lecia, w których przypadło mi w udziale kierować Stowarzyszeniem, w historii naszego narodu były latami wyjątkowymi. I tak:
rok 1999 - wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II, wieńcząca przygotowania narodu polskiego do przeżycia Wielkiego Jubileuszu Roku 2000;
rok 2000 - Rok Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa;
rok 2001 - Rok Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego;
rok 2002 - obchody 10-lecia erygowania Diecezji i przypadające 10-lecie działalności naszego Stowarzyszenia.
Na tle tych wielkich wydarzeń, które były niewątpliwie okazją do osobistej rewizji chrześcijańskiej tożsamości naszych rodaków, chcę przedstawić działalność Stowarzyszenia w ostatniej kadencji.
Zarząd Diecezjalny Stowarzyszenia po wyborach w lutym 1999 r. Od lewej siedzą: Marek Czepek, Józef Mielcarek, Hanna Maria Kosińska Od lewej stoją: Maria Rief-Rumińska, Wiesław Kania, Mirosława Markowska
Według danych statystycznych na koniec roku 1998 Stowarzyszenie posiadało 46 Kół parafialnych, zrzeszających łącznie 1294 członków. Nałożony przez Walne Zgromadzenie Delegatów zebranych na podsumowaniu działalności Stowarzyszenia 27 lutego 1999 r. obowiązek dokonania zmian w Statucie doprowadził do istotnej weryfikacji stanu liczebnego Kół i członków. Zwołane w tym celu Nadzwyczajne Zgromadzenie Delegatów z braku kworum nie mogło dokonać takiej zmiany. Podjęte po tym fakcie działania, rozmowy z prezesami i asystentami kościelnymi ujawniły, że wiele Kół jest w stanie uśpienia i nie realizuje swoich statutowych obowiązków. Stało się to podstawą do podjęcia przez Zarząd Diecezjalny uchwały zawieszającej działalność takich Kół. W wyniku podjętej uchwały liczba czynnych Kół parafialnych, według stanu na dzień obrad Walnego Zgromadzenia Delegatów w dniu 11 marca 2000 r., wynosiła 26, a liczba członków 593. W nie najlepszych więc nastrojach władze diecezjalne stawały od sprawozdania z rocznej działalności. Otuchy dodał nam Jego Ekscelencja Biskup Andrzej Suski w wygłoszonej homilii podczas uroczystej Eucharystii, rozpoczynającej obrady Walnego Zgromadzenia. Nawiązując do powołania Apostoła Mateusza z czytanej w tym dniu Ewangelii powiedział: "Siostry i Bracia! Chcę na koniec powiedzieć, mówiąc o tym apostolacie w oparciu o przykład Lewiego Mateusza, który rzucił wszystko, który nie dał się pociągnąć w niewolę pieniądza, choć to był jego zawód; chcemy zwrócić uwagę na sprawy, które nas dzisiaj bezpośrednio dotykają, na Stowarzyszenie Rodzin Katolickich naszej diecezji. Wiele nadziei łączyliśmy i nadal łączymy z tym Stowarzyszeniem. To prawda, że dzisiaj stowarzyszenia przeżywają swoje trudności, a nawet swoje kryzysy, ale jak często powtarzam - kryzys jest nie po to, żeby wygasić zapał czy nadzieję, lecz by je oczyścić. Złoto w tyglu się oczyszcza i doskonali pośród trudności. Tak samo nasze ruchy i stowarzyszenia katolickie. Tak bardzo pragnę, żeby to Stowarzyszenie było jednak ewangelicznym zaczynem naszej diecezji, zwłaszcza, gdy chodzi o apostolstwo wśród rodzin. Jest to szczególne pole ewangelizacji, o czym Ojciec Święty wielokrotnie mówi i pisze, stawiając niejako na pierwszym miejscu wśród pól nowej ewangelizacji właśnie rodziny. Bo rodzina dzisiaj przeżywa wiele dotkliwych kryzysów, trudności, ale też trzeba pamiętać, że przyszłość ludzkości idzie przez rodzinę i to nie jest tylko jakiś frazes, hasło fasadowe. To jest najprawdziwsza z prawd, że takie będzie przyszłe pokolenie, jakie są dzisiaj rodziny i że trzeba ciągle walczyć o ten nowy, jakościowo lepszy model rodziny chrześcijańskiej. Staje przed nami odpowiedzialne zadanie - powtarzam - trudności nie mogą nas zniechęcać, niech raczej będą okazją do oczyszczenia z tego wszystkiego, co rzeczywiście czasami przykleja się nawet do najpiękniejszych spraw. A ja ze swej strony chcę tylko powiedzieć, że Stowarzyszeniu towarzyszę często modlitwą, uwagą, troską, bo bardzo liczę na wasze apostolskie działanie, wasze i wszystkich kół. Tak mi się widzi, żeby tych kół było więcej w naszej diecezji. Sadzę, że przyjdzie czas na to, że miną te wszystkie uprzedzenia do stowarzyszania się ludzi, bo one są skutkiem, spadkiem po minionym okresie, kiedy ludzie zawiedli się na różnych organizacjach i dzisiaj w ogóle stronią od wszelkich form zrzeszania się. Ale to minie. Rośnie już nowe pokolenie wolne od tych wszystkich kompleksów i obaw. Mam nadzieję, że Stowarzyszenie także znajdzie wielu sprzymierzeńców, ale o to trzeba zabiegać, trzeba wyszukiwać wciąż nowych ludzi. Nie wolno poprzestać tylko na tej liczbie, która się ukształtowała i zamknąć się jakby w jednym tylko kręgu, w jednym kole. My wiemy, że Chrystus chce w nas mieć apostołów, czyli tych, którzy wciąż wyszukują Mu nowych ludzi, którzy Mu nowych uczniów przymnażają. I tej apostolskiej postawy Stowarzyszeniu chciałbym życzyć jako podstawy jego rozwoju. I oto będziemy się dalej modlić w ciągu Mszy Świętej". Słowa te były balsamem na serca członków Stowarzyszenia, zatroskanych o jego przyszłość i wlały nową nadzieję do podjęcia trudu realizacji zadań przed nimi stojących.
Komisja mandatowa
Walne Zgromadzenie Delegatów SRK DT
10 lutego 2001 r.
Podstawowym zadaniem podjętym przez władze diecezjalne przy okazji nałożonego obowiązku zmiany statutu stała się restrukturyzacja organizacyjna Stowarzyszenia, której celem podstawowym było uaktywnienie działalności kół parafialnych - organów bezpośrednio realizujących statutowe zadania Stowarzyszenia na rzecz rodziny. W oparciu o rady bp. Andrzeja Suskiego, oddziały dekanalne zostały zastąpione oddziałami rejonowymi, które uzyskały prawo posiadania osobowości prawnej, czyli samodzielnej realizacji wszystkich objętych statutem działalności merytorycznych Stowarzyszenia. Służy to zbliżeniu organu decyzyjnego do zarządów Kół, szczególnie ważnym dla tych, które działają na peryferiach diecezji. Wychodząc naprzeciw trudnościom pracy zarządów Kół, Zarząd Diecezjalny przygotował Regulamin pracy zarządu Koła. W Regulaminie podkreślono wagę permanentnej formacji duchowości członków Koła w oparciu o tematykę wybraną z pomocą asystentów kościelnych. Stałym elementem działalności Zarządu Diecezjalnego jest organizowanie krótkich weekendowych rekolekcji dla członków Stowarzyszenia. Pierwsze takie rekolekcje odbyły się we wrześniu 2000 r. w Chełmży, a kolejne w 2001, w nowo otwartym diecezjalnym ośrodku rekolekcyjnym w Zamku Bierzgłowskim. Słowa serdecznych podziękowań należą się w tym miejscu ks. prał. Józefowi Nowakowskiemu, asystentowi kościelnemu Stowarzyszenia, który przygotował materiały do ich przeprowadzenia i nadał im bardzo interesującą formę warsztatów. Ksiądz Asystent opracowuje też systematycznie propozycje materiałów do rocznej pracy formacyjnej Kół parafialnych. Dobrym duchem tych rekolekcji jest zawsze Renata Kołtuńska, odpowiedzialna za stronę organizacyjną. Dalszym etapem restrukturyzacji organizacyjnej, wynikającej z konsekwencji przyjęcia nowej struktury organizacyjnej, było powołanie Oddziałów Rejonowych w Grudziądzu i Toruniu. Stało się to 3 czerwca 2000 r. w Grudziądzu i 10 czerwca 2000 r. w Toruniu. Nie powołano Oddziału Stowarzyszenia w Brodnicy, ponieważ po uchwale Zarządu Diecezjalnego o zawieszeniu Kół nie działających, liczba Kół w tym rejonie spadła do 1 (Płośnica). W ślad za powołaniem rejonów, na wniosek Zarządu Diecezjalnego Biskup Toruński mianował asystentów Oddziałów Rejonowych. Funkcje te pełnią:
w Brodnicy - ks. Marek Wysocki, w Grudziądzu - ks. Marek Borzyszkowski, w Toruniu - ks. kan. Leon Ulatowski.
Z momentem powołania Oddziałów, prezesi Zarządów Rejonowych zgodnie z obowiązującym Statutem wchodzą w skład Zarządu Diecezjalnego, co zapewnia sprawną łączność z Oddziałami. Koła rejonu brodnickiego do czasu powołania Oddziału (co stanowi podstawową troskę Zarządu Diecezjalnego), podlegają bezpośrednio pod Zarząd Diecezjalny. W wyniku podjętych działań reaktywowano działalność Koła przy Parafii św. Katarzyny w Brodnicy oraz poczyniono przygotowania do powstania Koła w Pokrzydowie. Jak na razie bezskuteczne okazały się próby wznowienia działalności Kół w Grodzicznie i Wąpiersku. Kolejnym etapem doskonalenia pracy struktur organizacyjnych Stowarzyszenia było przygotowanie i przyjęcie uchwałą Walnego Zgromadzenia Delegatów w dniu 9 marca 2002 r. wszystkich pozostałych regulaminów władz statutowych. Teraz czeka nas ich wdrożenie.
W listopadzie 2000 r. Biskup Ordynariusz przydzielił Stowarzyszeniu nową siedzibę w Centrum Dialogu Społecznego im. Jana Pawła II, tuż przy sercu diecezji, w pozyskanym przez diecezję zabytkowym domu przy ul. Łaziennej 22 (pokój na II piętrze). Stworzyło to możliwość rozpoczęcia systematycznych, otwartych dla wszystkich chętnych, spotkań poświęconych tematyce związanej z działalnością Stowarzyszenia. Propozycje pierwszych spotkań opracował ks. prał. Józef Nowakowski.
Inauguracja spotkań odbyła się 18 września 2001 r. wykładem o. prof. Karola Meissnera pt.: Pozytywny program wychowania do miłości. Wiele serca tym spotkaniom poświęca Maria Major - prezes Zarządu Oddziału Rejonowego w Toruniu, która przyjęła na siebie ciężar organizacji kolejnych spotkań. Niezależnie od przedstawionych tu działań na rzecz aktywizacji działalności Stowarzyszenia, członkowie i poszczególne zarządy Stowarzyszenia realizowały statutowe zadania, o których więcej informacji znajdzie się w opisie działalności Kół i Oddziałów Stowarzyszenia.
Staraniem Zarządu Diecezjalnego w maju 2000 r. zorganizowano Diecezjalny Festyn Rodzin. Dużym utrudnieniem organizacji festynu było zaangażowanie osób i instytucji tradycyjnie wspierających organizację festynu w przygotowanie historycznej wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II na ziemi toruńskiej. Doświadczenia z organizacji festynów w poprzednich latach, zaangażowanie zawsze oddanych Stowarzyszeniu członków takich jak Joanna Chyła, Edward Hądzelek, Józef Janowski, a przede wszystkim Wiesława Kani, który będąc wówczas jeszcze poza składem władz diecezjalnych, podjął się koordynacji przygotowania festynu, złożyły się na jego powodzenie. Zainteresowaniem cieszyły się słodkości oferowane przez ofiarne z Koła przy Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Toruniu. Jak zawsze także mogliśmy liczyć na niezawodną pomoc władz miasta Torunia oraz wypróbowanych przyjaciół. Wymiernym efektem festynu było sfinansowanie letniego wypoczynku dla szesnaściorga dzieci wskazanych przez Koła parafialne. Stałym elementem działalności Stowarzyszenia jest reagowanie na wydarzenia w życiu społeczno-politycznym tak w kraju, jak i życiu społeczności naszej diecezji. W latach 1999-2002 Zarząd Diecezjalny kierował swoje wystąpienia m.in. w sprawach:
opinii SRK DT na temat zakazu rozpowszechniania pornografii na łamach Nowości w kwietniu 2000 r.
protestu do KRRiT po emisji filmu Jan Paweł II Papież Tysiąclecia w TVP w październiku 2000 r..
stanowiska Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Diecezji Toruńskiej w obliczu wyborów parlamentarnych w czerwcu 2000 r.,
konieczności podjęcia odpowiedzialności rodziców za katolickie wychowanie w szkole w czerwcu 2000 r,
poparcia reformatorskich działań Rządu w czerwcu 2000 r., na wniosek Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rodzin Katolickich,
uzyskania terenu pod budowę Centrum Polonia in Tertio Millenio Fundacji "Nasza Przyszłość" - pismo do Rady Miasta Torunia w marcu 2001 r.
Stowarzyszenie jest obecne na łamach dodatku katolickiego tygodnika Niedziela pt. Głos z Torunia, o co zabiega rzecznik Stowarzyszenia Hanna Maria Kosińska. Wspomnę tylko publikacje: Być ewangelicznym zaczynem - relacja z Walnego Zgromadzenia Delegatów SRK DT z kwietnia 2000 r., Powstał Oddział Toruński SRK DT - relacja z Walnego Zebrania Delegatów Oddziału Rejonu Toruńskiego z sierpnia 2000 r., Ja was wybrałem i przeznaczyłem was na to, abyście szli i owoc przynosili - relacja z Walnego Zgromadzenia Delegatów SRK DT, Sekty - zagrożenie prawdziwe czy urojone - sprawozdanie z konferencji dla dyrektorów szkół, pedagogów, katechetów i rodziców, dotyczącej bezpieczeństwa dzieci i młodzieży szkolnej w obliczu zagrożeń ze strony wciąż wzmagającej się aktywności sekt i nowych ruchów religijnych, z marca 2001 r., Pozytywny program wychowania do miłości - relacja ze spotkania formacyjnego z o. prof. Karolem Meissnerem z września 2001 r., w ramach "spotkań wtorkowych" w Centrum Dialogu Społecznego, organizowanych przez Zarząd Diecezjalny i Oddział Rejonowy Stowarzyszenia w Toruniu pt. Współczesne tendencje w edukacji religijnej - sprawozdanie z wykładu ks. prof. dr. hab. Jerzego Bagrowicza, obecnego rektora Wydziału Teologicznego UMK w Toruniu, z listopada 2001 r. Bieżące informacje o życiu Stowarzyszenia zawiera ciekawie redagowany przez Hannę Marię Kosińską Biuletyn Informacyjny SRK DT. Od roku 1999 do chwili obecnej ukazało się łącznie 14 kolejnych numerów Biuletynu. Stałym zajęciem Hanny Marii Kosińskiej jest także prowadzenie Kroniki Stowarzyszenia, dokumentującej na bieżąco wszystkie wydarzenia z życia Stowarzyszenia. W tym miejscu Rzecznikowi Prasowemu należą się słowa szczególnego uznania i podziękowania za ofiarną pracę. Stowarzyszenie Rodzin Katolickich Diecezji Toruńskiej jest członkiem Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rodzin Katolickich. W ramach współpracy nasze Stowarzyszenie otrzymuje bieżące informacje o pracy Federacji oraz o najważniejszych wydarzeniach dotyczących życia rodziny w naszej Ojczyźnie. W grudniu 1999 r. na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Delegatów Stowarzyszenie gościło minister Marię Smereczyńską - członka Zarządu Federacji.
Minister Maria Smereczyńska z wizytą w Toruniu
4 grudnia 1999 r.
Podejmowane przez Zarząd inne działania w obecnej kadencji władz Stowarzyszenia, ze względu na skromne możliwości finansowania delegacji przedstawicieli na spotkania Rady Prezesów Federacji, ograniczyły udział w tych posiedzeniach do zaledwie kilku spotkań. W ramach współpracy z Federacją nasze Stowarzyszenie podjęło bardzo skuteczną akcję zbierania podpisów pod protestem "NIE dla EUTANAZJI!", skierowanym na ręce inicjatora protestu, posła Marcina Libickiego - przedstawiciela Polski w Parlamencie Europejskim. Ogólnie w Toruniu i Grudziądzu zebrano ponad 5 tys. podpisów, za co otrzymaliśmy osobiste podziękowanie. Podobną akcję protestów zainicjowanych przez Klub Przyjaciół Ludzkiego Życia z Gdańska i Federację tym razem wobec zamierzonych przez rząd Leszka Millera zmian w zajęciach edukacyjnych "Wychowanie do życia w rodzinie" w kierunku demoralizującej edukacji seksualnej Stowarzyszenie podjęło w br. Tylko w samym Toruniu zebrano 1576 podpisów pod protestem.
Wyniki wyborów parlamentarnych, w których po raz kolejny katolicy okazali się głusi na pasterskie wezwanie Episkopatu, stały się przyczyną potrzeby podjęcia, a właściwie odnowienia współpracy Stowarzyszenia z organizacjami społeczno-politycznymi. Na wrześniowym posiedzeniu Zarządu powołano Zespół ds. Współpracy z Organizacjami Społecznymi, którego kierownictwo powierzono p. Leonardowi Wiśniewskiemu, członkowi Koła przy Parafii św. Maksymiliana Marii Kolbego. Podstawową wytyczną prac Zespołu jest jednoznaczne stanowisko Księdza Biskupa, by Stowarzyszenie - z nazwy katolickie - nie identyfikowało się z żadną z partii, a przez współpracę z partiami promowało konkretne, istotne dla rodziny, problemy i programy ich realizacji oraz ludzi zdolnych do ich realizacji spośród partii, których programy nie stoją w jawnej sprzeczności z nauczaniem Kościoła. W ramach nawiązywania tej współpracy odbyło się spotkanie prezesów SRK DT i Akcji Katolickiej, by wspólnie podjąć działania na rzecz integracji katolickiej prawicy dla skutecznych wyborów samorządowych.
Wyjątkowym wydarzeniem w życiu Stowarzyszenia było współorganizowanie z Kurią Diecezjalną, z władzami miasta i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika uroczystej sesji poświęconej wspomnieniu wielkiej postaci Kardynała Tysiąclecia. Na uroczyste obchody tego wydarzenia złożyły się m.in.:
uroczysta Msza św. w katedrze św. Janów w intencji rychłej beatyfikacji sługi Bożego Księdza Prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego, której przewodniczył bp Andrzej Suski,
uroczysta sesja naukowa poświęcona wspomnieniu Księdza Prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego,
wystawa poświęcona życiu i pracy Księdza Prymasa,
projekcja filmu pt. Prymas - trzy lata z tysiąca w Auli UMK, przeznaczona głównie dla osób, które miały ograniczone możliwości oglądania filmu w kinach,
koncert Toruńskiej Orkiestry Kameralnej pod dyrekcją Marka Pijarowskiego, urozmaicony recytacjami Myśli Prymasa Tysiąclecia w wykonaniu Koła Recytatorów Heksametr" przy Instytucie Literatury Polskiej UMK, pod kierunkiem prof. Władysława Sawryckiego,
wspomnienie postaci Prymasa Tysiąclecia w Auli Wyższego Seminarium Duchownego, z wykładem bliskiego współpracownika Księdza Prymasa - Barbary Dembińskiej z Warszawy, zatytułowanym "Rodzina w nauczaniu Prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego".
Była to świetna okazja, aby przybliżyć sobie osobę Sługi Bożego, któremu zawdzięczamy obronę dziedzictwa naszej wiary i pokojowe przezwyciężenie smutnego okresu zniewolenia przez system totalitarny. Podsumowaniem obchodów Roku Księdza Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego dla Stowarzyszenia była pielgrzymka do Rywałdu Królewskiego - pierwszego miejsca pobytu Księdza Kardynała w okresie uwięzienia. Uczestnicy pielgrzymki mieli radość przebywania w miejscu pobytu wielkiego świadka wiary, który mamy nadzieję, już wkrótce zostanie wyniesiony na ołtarze, dotykania przedmiotów, które tam mu służyły, rozmawiania ze świadkami jego pobytu. Uroczystej Mszy św. sprawowanej w sanktuarium przewodniczył bp Józef Szamocki.
Stałym punktem rocznej działalności Stowarzyszenia jest organizowanie spotkania opłatkowego dla członków Stowarzyszenia z udziałem bp. Andrzeja Suskiego. W miłej atmosferze, w pomieszczeniach parafii św. Józefa, udzielanych z otwartym sercem przez ojca proboszcza Eugeniusza Leśniaka, pod czułym spojrzeniem patronki diecezji - Matki Bożej Nieustającej Pomocy, członkowie Stowarzyszenia mają możliwość bezpośredniej rozmowy z zawsze życzliwym i zatroskanym o los rodziny Ojcem Diecezji, Biskupem Andrzejem. Słowa Księdza Biskupa skierowane do uczestników ostatniego spotkania opłatkowego, by skoncentrować działalność Stowarzyszenia na potrzebujących pomocy rodzinach, przeżywających trudne chwile w okresie transformacji ustrojowej, przez organizowanie świetlic parafialnych, organizację letniego wypoczynku dla dzieci i pomoc w nauce dzieciom są podstawową wytyczną dla wszystkich kół parafialnych. Nie trzeba się zrażać obecnymi trudnościami organizacyjnymi. Wierność nauczaniu Jezusa, czynienie dobra na miarę swoich możliwości, nieustannie powierzanego w modlitwie Bogu, osobiste apostolstwo w poszerzaniu stanu liczebnego członków i Kół Stowarzyszenia to najważniejsze zadania na najbliższe lata dla wszystkich jego członków. Kończąc to podsumowanie pracy Stowarzyszenia w latach 1999-2002, stwierdzam, że dane mi było współpracować z bardzo oddanymi członkami władz diecezjalnych. We wszystkich moich działaniach, zwłaszcza w chwilach rozterek wspierał mnie wiceprezes Wiesław Kania, na którego barkach spoczywał cały trud organizacji wszystkich większych spotkań, takich jak Walne Zgromadzenia, spotkania opłatkowe, a w ostatnim okresie przygotowanie obchodów 10-lecia Stowarzyszenia. Za cały ten trud Bogu niech będą dzięki.
Komisja uchwał i wniosków na Walnym Zgromadzeniu Delegatów SRK DT Od lewej: Wiesław Kania, Józef Jaworski, Piotr Jaskulski 9 marca 2002 r.